Pół minuty wystarczy, aby dermatolog ocenił, czy dane znamię barwnikowe jest niebezpieczne. W tym celu przeprowadza się szybkie i bezbolesne badanie dermatoskopowe. Lekarz ogląda dobrze oświetlone znamię w dużym powiększeniu i ocenia jego powierzchnię. Zwraca uwagę na ewentualne asymetrie, brzegi, kolor, średnicę i strukturę ,,pieprzyka”, także w głębszych warstwach skóry. Badanie dermatoskopowe powinno się wykonywać co najmniej raz w roku, zwłaszcza po okresie intensywnej ekspozycji na słońce. W przypadku osób z grupy ryzyka, takie wizyty kontrolne powinno się powtarzać częściej

Według statystyk około 25% czerniaków złośliwych powstaje w obrębie już istniejących znamion barwnikowych. Można je przetestować samodzielnie korzystając z metody ABCDE oraz metody ,,brzydkiego kaczątka”.

Metoda ABCDE, gdzie:
A oznacza asymetrię (ang. asymmetry) - jedna połowa znamienia nie powinna różnić się od drugiej;
B oznacza brzegi (ang. border) – niepokojące są nieregularne krawędzie, nieostrości;
C oznacza kolor (ang. color) – źle, kiedy jest niejednolity i różny w różnych częściach znamienia;
D oznacza średnicę (ang. diameter) – na cenzurowanym są wszystkie znamiona, których średnica przekracza 5 mm;
E oznacza ewolucję (ang. evolution, elevation) – zastrzeżenia budzą wszystkie znamiona, które zmieniły się w czasie, uległy uwypukleniu.

W przypadku znamion najważniejsza jest profilaktyka. Chociaż czerniak może pojawić się u każdego, to w grupie zwiększonego ryzyka znajdują się osoby:
Z uwarunkowaniami genetycznymi (liczne znamiona, przypadki zachorowań w rodzinie),
O jasnym fototypie skóry (jasna karnacja, oczy i włosy),
Często korzystające z solarium,
Narażone na poparzenia słoneczne, szczególnie w dzieciństwie.